Archive for September, 2010

Μέρος Δέκατο

Τι ακριβώς είναι οι Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα και πώς θα ενισχύσει ο «Καλλικράτης» τη δράση των επιχειρηματικών ομίλων στην Τοπική Διοίκηση;
Οι συμπράξεις αποτελούν μορφή μακροχρόνιας σύζευξης και βαθύτερης συνεργασίας μεταξύ του αστικού κράτους και του ιδιωτικού κεφαλαίου. Αντανακλά την προσαρμογή των κρατικομονοπωλιακών ρυθμίσεων σε συνθήκες κατάργησης του κρατικού μονοπωλίου και συγκρότησης της ΟΝΕ. Αποτελεί μια σύγχρονη συνύφανση του κράτους ως συλλογικού καπιταλιστή με τους μονοπωλιακούς ομίλους, στη βάση μακροχρόνιων συμφωνιών. Κατά καιρούς αναδιαρθρώνεται ο πολυπλόκαμος μηχανισμός της συνύφανσης μεταξύ αστικού κράτους – μεγάλου κεφαλαίου. Ιδιαίτερη πλευρά αυτής της σχέσης αποτελούν οι «Συμβάσεις Παραχώρησης» για την κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής, οι οποίες θωρακίζουν πλήρως τα συμφέροντα των μονοπωλιακών ομίλων, αφού κυρώνονται με απόφαση της Βουλής. Στο μηχανισμό των ΣΔΙΤ συμμετέχουν, διαβαθμισμένα, όλοι οι κρίκοι του κρατικού μηχανισμού: Υπουργεία, Περιφέρειες και δήμοι, με ΝΠΔΔ, αλλά κυρίως με Ανώνυμες Εταιρείες.
Η σύσταση επί κυβέρνησης ΝΔ, Διυπουργικής Επιτροπής ΣΔΙΤ και η Ειδική Γραμματεία έχουν καθοδηγητικό ρόλο και καθοριστικές αρμοδιότητες σε άμεση σύνδεση με τους εκπροσώπους του μεγάλου κεφαλαίου για τον προγραμματισμό – σχεδιασμό των θεμελιωδών όρων δράσης των επιχειρηματικών ομίλων για την κατοχύρωση της κερδοφορίας τους. Η κατοχύρωση αυτή γίνεται με επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων ως χρηστών των έργων (π.χ. πολυετή εκχώρηση δικαιώματος είσπραξης διοδίων) και ως φορολογούμενων. Τη μερίδα του λέοντος στη διανομή των ΣΔΙΤ αποσπούν ελάχιστοι μονοπωλιακοί όμιλοι σε βάρος των μικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων. Διαμορφώνονται τομεακές κατανομές ΣΔΙΤ με αναθέτουσα αρχή τον ΟΣΚ ΑΕ (Παιδεία) και ΣΔΙΤ με αναθέτουσα αρχή την ΔΕΠΑΝΟΜ ΑΕ (Υγεία). Τα επιχειρησιακά προγράμματα που κλήθηκαν να εκπονήσουν οι νομαρχίες και οι δήμοι συνιστούσαν εξοικείωση, όδευση, προετοιμασία τους για το περιεχόμενο των διοικητικών αναδιαρθρώσεων.
Ενα αξιοσημείωτο παράδειγμα ταξικότητας της χρηματοδότησης και του εκσυγχρονισμού είναι το εξής: Χρηματοδοτείται από το υπουργείο Εσωτερικών Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης μέχρι και κατά 100% για δήμο, ανάλογα με το μέγεθος και την ωριμότητα, η συγκρότηση – δημιουργία ολοκληρωμένου ψηφιακού – πληροφοριακού συστήματος, με οργανωτικά – λειτουργικά χαρακτηριστικά ψηφιακού επιτελείου για την πολυσήμαντη διευκόλυνση και στήριξη των επιχειρηματιών και ειδικά κατασκευαστών – επενδυτών. Είναι ένα σύστημα – υπηρεσία με διαβαθμισμένη πρόσβαση, κλειδωμένες πύλες για τους απλούς εργαζόμενους και δημότες, με επιλεκτικό άνοιγμα των πυλών σε χρήστες υψηλών εισοδημάτων στη βάση συμβολαίου, με συντελεστές επιβάρυνσης των δημοτικών τελών, με αστυνομική – αυταρχική παρακολούθηση της κοινωνικής ζωής (οπτικοποίηση κοινωνικών – πολιτικών εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων).
Στην ίδια κατεύθυνση αξιοποιούνται και οι προγραμματικές συμφωνίες της Τοπικής Διοίκησης με επιχειρηματικούς ομίλους για να προωθηθεί η σταδιακή ιδιωτικοποίηση σημαντικών λειτουργιών στη διαχείριση αποβλήτων – απορριμμάτων, όπως η διαχείριση μολυσματικών αποβλήτων, η εμπλοκή ιδιωτών στις καθημερινές εργασίες διάθεσης των απορριμμάτων και στη συντήρηση του αναγκαίου εξοπλισμού. Με τον «Καλλικράτη» αυτές οι συμφωνίες ανάμεσα σε περιφέρειες και δήμους θα πάρουν ακόμα μεγαλύτερη έκταση και σε όλο το φάσμα των υπηρεσιών προς τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα.

Μέρος Ένατο

Πώς συνδέεται ο «Καλλικράτης» με τον Εθνικό Χωροταξικό Σχεδιασμό και ποιες είναι οι επιπτώσεις για το λαό;
Το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού εδράζεται στην πολιτική περαιτέρω εμπορευματοποίησης της γης και της «απελευθέρωσης» στρατηγικών τομέων της οικονομίας (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες κλπ.). Προωθεί την κατάργηση των όποιων περιορισμών υπήρχαν μέχρι σήμερα σχετικά με τις αλλαγές χρήσεων γης, εφόσον αυτοί εμποδίζουν την επενδυτική δράση του μεγάλου κεφαλαίου. Γενικά, ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός δεν αποτελεί μια κοινωνικά ουδέτερη τεχνοκρατική διαδικασία, αλλά στοχεύει στην οργάνωση του χώρου, σύμφωνα με τα συμφέροντα και τις στρατηγικές επιλογές της άρχουσας τάξης. Η προτεινόμενη διοικητική μεταρρύθμιση ο «Καλλικράτης», θα διευκολύνει την εφαρμογή ενός εθνικού χωροταξικού σχεδίου που συνδέεται με την αλλαγή χρήσης γης και στον τομέα της αγροτικής οικονομίας.
Η λογική του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού, στους τομείς της Βιομηχανίας, των ΑΠΕ και του τουρισμού, είναι να αρθούν οι όποιοι περιορισμοί και να καθοριστούν χρήσεις γης που θα επιτρέπουν την ανεμπόδιστη επενδυτική δραστηριότητα του μεγάλου κεφαλαίου, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή κερδοφορία. Ετσι παρέχεται η δυνατότητα χωροθέτησης εγκαταστάσεων σε ορεινούς όγκους, παραλίες, δάση, γεωργικές εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας, αιολικά πάρκα, ακόμη και σε πυρήνες εθνικών δρυμών και περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Περιοχές, από τους εθνικούς δρυμούς της Πίνδου και του Ολύμπου ως τις βραχονησίδες, «φωτογραφίζονται» ως τουριστικά κέντρα «ήπιας» ή «εντατικής» ανάπτυξης. Προστατευόμενες – υποτίθεται – περιοχές, συμπεριλαμβανομένων και περιοχών που καταστρέφονται από τις πυρκαγιές, αλλάζουν μέσα σε μια νύχτα χρήση, για την προσέλκυση επιχειρηματιών που θα φτιάξουν τουριστικές μονάδες, συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ…
Με την υλοποίηση του «Καλλικράτη» θα διευκολυνθεί και θα ενισχυθεί η επιχειρηματική δράση, η συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, αφού θα αυξηθεί η επιχειρησιακή ικανότητα της τοπικής και κυρίως της περιφερειακής διοίκησης για συνεργασίες με μονοπωλιακούς ομίλους που θα αναλαμβάνουν δημόσια έργα υποδομής, και τομείς όπως η ενέργεια (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, πράσινη ανάπτυξη) οι μεταφορές, η συλλογή – μεταφορά και μεταφόρτωση απορριμμάτων, κλπ. Διασφαλίζεται η αμεσότερη παρέμβαση σε τομείς και κλάδους της οικονομίας, με βάση και τις κεντρικές κατευθύνσεις π.χ. αλλαγή χρήσης γης και για αγροτικές καλλιέργειες, ανάπτυξη εναλλακτικού τουρισμού (αγροτοτουρισμού, ιαματικού ιατρικού, θρησκευτικού συνεδριακού, κλπ.) και συναφείς προς αυτόν μεταποιητικές μονάδες, αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας κ.ά. Ο κάθε επιχειρηματίας θα διαπραγματεύεται με τον εκπρόσωπο της τοπικής αρχής (κυρίως στις περιφέρειες) πιο εύκολα και πιο γρήγορα και θα αναλαμβάνει έργα μεγάλης έκτασης σε μεγαλύτερες χωρικές ενότητες.

Μέρος Όγδοο

Ο «Καλλικράτης» θα συμβάλλει σε ανάπτυξη προς όφελος των εργαζομένων και των άλλων λαϊκών στρωμάτων;
Εχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που δρομολογήθηκε στην Ελλάδα η εφαρμογή των «αναπτυξιακών» προγραμμάτων με ευρωενωσιακή και κρατική χρηματοδότηση. Οσο προχωρούσε η υλοποίησή τους τόσο δυνάμωναν και οι κυβερνητικές διακηρύξεις και υποσχέσεις για ικανοποίηση των μακροχρόνιων κοινωνικών αναγκών και για την άμβλυνση των ανισοτήτων, τόσο στο επίπεδο των περιφερειών, όσο και στο επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης των κρατών – μελών. Το ΚΚΕ έγκαιρα είχε προβλέψει ότι η κοινοτική στρατηγική και τα αντίστοιχα αναπτυξιακά εργαλεία θα βάθαιναν την ταξική εκμετάλλευση και θα αναπαραγόταν η ανισομετρία στην καπιταλιστική ανάπτυξη. Ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός είναι νομοτελειακός, επομένως και η επιδίωξη του υπερκέρδους – των επιχειρηματικών ομίλων.
Στον καπιταλισμό λόγω του άναρχου χαρακτήρα της κοινωνικής παραγωγής δεν μπορεί να υπάρξει ισόρροπη ανάπτυξη, τόσο μεταξύ των κλάδων της οικονομίας, όσο και μεταξύ των περιοχών (νομών, περιφερειών). Βεβαίως επέρχονται αλλαγές στη θέση περιφερειών, νομών ως προς το μέσο όρο της καπιταλιστικής ανάπτυξης σε κρατικό επίπεδο. Ακόμη, τόσο σε κρατικό επίπεδο όσο και σε ευρωενωσιακό γίνεται ορισμένη διαχείριση των ακραίων ανισομετριών ή και της προοπτικής επιδείνωσής τους λόγω των ευρωενωσιακών ρυθμίσεων (συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής, μεγαλύτερη διείσδυση εισαγόμενων εμπορευμάτων, απότομη αύξηση της ακρίβειας). Τα ΚΠΣ – πόροι συγκεντρωμένοι από την υπεραξία των εργαζομένων σε ευρωενωσιακό και εθνοκρατικό επίπεδο – αποτελούν μια τέτοια διαχείριση.
Μετά την οικονομική κρίση του 1991-’93, η ελληνική οικονομία πέρασε σε μια 14ετή περίοδο αναζωογόνησης και ανόδου, μια καπιταλιστική ανάπτυξη που βάθυνε και την ανισομετρία των περιφερειών της χώρας και κυρίως την απόλυτη και σχετική φτώχεια για τη λαϊκή πλειοψηφία. Δεν καταργήθηκε η ανισομετρία ανάμεσα στα κράτη – μέλη της ΕΕ, ούτε άλλαξε ουσιαστικά η θέση της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ. Με τις νέες διαδικασίες αξιολόγησης και υλοποίησης του Δ? Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, τα αστικά πολιτικά κόμματα επιχειρούν τη βελτίωση της διαχειριστικής ικανότητας του αστικού κράτους σε αυτή την κατεύθυνση. Και αυτό το κάνουν χρησιμοποιώντας ως εργαλείο τον «Καλλικράτη». Με τη νέα διοικητική δομή, στοχεύουν στη συγκέντρωση πόρων στα μεγάλα έργα και υποδομές που υπηρετούν τους στρατηγικούς σχεδιασμούς των μονοπωλιακών ομίλων. Οσον αφορά τα κονδύλια που κατευθύνονται στα περιφερειακά προγράμματα, σχεδιάζεται η σύμπραξη «ΑΕ ΟΤΑ» με το ιδιωτικό κεφάλαιο, ώστε να μειωθεί η δαπανηρή δυσκινησία του κεντρικού μηχανισμού, η πληθώρα των κεντρικών διαχειριστικών φορέων υλοποίησης των χρηματοδοτήσεων. Αναφέρονται σε ΟΤΑ, κυρίως μεγάλων αστικών κέντρων ή και των λεγόμενων «μητροπολιτικών δήμων». Επιχειρείται η μείωση του αριθμού των τελικών δικαιούχων διαχείρισης της χρηματοδότησης σε κάθε περιφέρεια, και κυρίως των μικρότερων δήμων.
Ετσι, ο προσανατολισμός της νέας διοικητικής δομής αφορά την αποτελεσματικότητα στην εφαρμογή της αντιλαϊκής πολιτικής, στη σύγχρονη εναρμόνιση ορισμένων διοικητικών δομών στις γενικότερες αναδιαρθρώσεις της ευρωενωσιακής αγοράς.

Μέρος Έβδομο

Με τον «Καλλικράτη» θα μεταφερθούν πολλές νέες αρμοδιότητες σε δήμους και περιφέρειες. Πώς ακριβώς θα γίνει αυτό και τι σημαίνει πρακτικά για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα;
Η μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Τοπική Διοίκηση γίνεται μέσα από την εξής διαδικασία και έχει τις εξής επιπτώσεις:

  1. Ξεφόρτωμα κρατικής ευθύνης για τομείς όπως Υγεία, Πρόνοια, Παιδεία, Γεωργία, Κτηνοτροφία, Περιβάλλον κ.ά. Κατακερματισμός της κρατικής ευθύνης προς τα κρατικά όργανα της Τοπικής Περιφερειακής Διοίκησης και ανάθεση καθηκόντων σε ΜΚΟ.
  2. Κατακερματισμός υπηρεσιών σε διάφορους τομείς που υποβαθμίζονται παραπέρα.
  3. Κατακερματισμός του ενιαίου χαρακτήρα που απαιτούν ορισμένα αντικείμενα όπως π.χ. έρευνα και μελέτη θεμάτων που αφορούν την ανάπτυξη της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της αλιείας, έλεγχος της ασφάλειας και της ποιότητας εισαγόμενων προϊόντων, ενιαία διαχείριση και προστασία ορεινών όγκων και ειδικότερα των μελετών, η διαχείριση και προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων.
  4. Αποδυνάμωση των κρατικών ελέγχων σε παραγωγικές εμπορικές δραστηριότητες που επιδρούν στην προστασία του περιβάλλοντος, στη Δημόσια Υγεία και σχετίζονται με τον ευρύτερο χαρακτήρα της παραγωγής και διανομής προϊόντων.
  5. Συγχώνευση και κατάργηση Υπηρεσιών στη λογική της «οικονομίας κλίμακας».
  6. Κατηγοριοποίηση υπηρεσιών με βάση την ανταγωνιστικότητα, την επιχειρησιακή ικανότητα κάθε δήμου.
  7. Σταδιακή διάλυση των εργασιακών σχέσεων των εργαζομένων με την αντικατάσταση του μόνιμου προσωπικού που φεύγει με προσωπικό ελαστικών σχέσεων εργασίας, αλλά και με τη δήθεν κάλυψη των αναγκών με εθελοντική εργασία.

Όλα τα παραπάνω οδηγούν στην παραπέρα υποβάθμιση και εμπορευματοποίηση των παρεχομένων υπηρεσιών, τη συνεχώς περιοριζόμενη παροχή τους, με αυξανόμενη την ανταποδοτικότητα. Τα χρήματα δηλαδή που θα πληρώνουν οι εργαζόμενοι για να μπορούν να έχουν κάποιες υποτυπώδεις υπηρεσίες. Αυτή η πραγματικότητα οδηγεί τους εργαζόμενους, τους μικροεπαγγελματίες στον ιδιωτικό τομέα για την κάλυψη αναγκών.
Επιπλέον, ανοίγεται νέο πεδίο ανάπτυξης του κεφαλαίου στους τομείς αυτούς και προωθείται η ιδιωτικοποίηση. Παράλληλα, περιορίζονται παραπέρα οι ανεπαρκείς έλεγχοι προς το κεφάλαιο για τις παρεχόμενες από αυτούς υπηρεσίες και προϊόντα.
Το σημαντικότερο είναι ότι θα μεταφερθούν στην Τοπική Διοίκηση αρμοδιότητες με τεράστια κοινωνική σημασία που αφορούν ζητήματα Παιδείας, Υγείας, Πρόνοιας κλπ. Μέσω της υποχρέωσης που αναλαμβάνουν οι δήμοι και οι περιφέρειες (σ.σ. σε συνεργασία με τους επιχειρηματίες, αφού έτσι κι αλλιώς οι δήμοι λειτουργούν ως μεσίτες προς το κεφάλαιο), «ανοίγει» ακόμα περισσότερο η αγορά για να αναπτύξουν δραστηριότητα στους προαναφερόμενους τομείς τα μονοπώλια και οι επιχειρηματίες. Με όσα προβλέπει ο «Καλλικράτης» μπαίνει θέμα οικονομικής δυνατότητας των δήμων να παρέχουν υπηρεσίες. Όποιοι δήμοι έχουν αρκετά έσοδα – δηλαδή χρήματα από τη φορολόγηση των εργαζομένων – θα παρέχουν υπηρεσίες, όσοι δεν έχουν, θα συνεργάζονται με τους επιχειρηματίες που θα φτιάχνουν έργα που θα ακριβοπληρώνουν και πάλι οι εργαζόμενοι.

Μέρος Έκτο

Η κυβέρνηση λέει ότι ο «Καλλικράτης» είναι μια μεταρρύθμιση που αποτελεί δημιουργική απάντηση στην κρίση. Τι σημαίνει αυτό;

Η μεταρρύθμιση στοχεύει στην προσαρμογή του αστικού κράτους στις σύγχρονες ανάγκες του κεφαλαίου. Επιδιώκει να ισχυροποιήσει και να προσαρμόσει τους τοπικούς, κυρίως τους περιφερειακούς, κρίκους του ενιαίου μηχανισμού, τα όργανα μεγάλων αστικών κέντρων, ώστε να διαχειριστούν αποτελεσματικότερα, για λογαριασμό του κεφαλαίου, κεντρικές λειτουργίες.
Η πραγματικότητα λοιπόν είναι ότι με τον «Καλλικράτη» θέλουν να περάσουν πιο γρήγορα και αποτελεσματικά σε έκταση και βάθος τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις και γι’ αυτό χρησιμοποιούν την κρίση. Επίσης, οι αναδιαρθρώσεις βοηθούν για ταχύτερο και με λιγότερες απώλειες για το κεφάλαιο πέρασμα στο στάδιο της ανάκαμψης.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν προχωρήσει εδώ και χρόνια στη μεταφορά αρμοδιοτήτων στις τοπικές διοικήσεις. Αυτή όχι μόνο δεν έλυσε αλλά όξυνε τα προβλήματα των εργαζομένων. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Δανίας που η κυβέρνηση χρησιμοποιεί ως μοντέλο, για να στηρίξει την προτεινόμενη μεταρρύθμιση που εφάρμοσε αντίστοιχες αναδιαρθρώσεις πριν από την κρίση.
Η Δανία χωρίστηκε σε 5 μεγάλες περιφέρειες, καταργήθηκαν οι νομαρχίες και μειώθηκε ο αριθμός των δήμων από 271 σε 98. Αυτό είχε σαν συνέπεια μαζικές απολύσεις δημοτικών υπαλλήλων και ανάθεση εργασιών σε ιδιώτες. Σύμφωνα με γκάλοπ, το 80% των πολιτών είναι δυσαρεστημένοι, αφού υπάρχει χειροτέρευση της παροχής υπηρεσιών. Οι ουρές στα νοσοκομεία είναι αμέτρητες, η αναμονή για εξετάσεις φτάνει από 6 – 8 μήνες. Τα ιδιωτικά νοσοκομεία ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια. Πολλοί σταθμοί πρώτων βοηθειών έκλεισαν. Έχουν κλείσει πάνω από 150 σχολεία μέσα στα τελευταία 4 χρόνια. Το δίκτυο συγκοινωνίας έχει χειροτερεύσει. Έχουν περιοριστεί τα δρομολόγια και η τιμή των εισιτηρίων έχει αυξηθεί κατακόρυφα και κυμαίνεται από 1,5 έως 10 ευρώ. Δεν υπάρχει δημοτική συγκοινωνία.
Ο «Καλλικράτης» θα βοηθήσει να βγει αλώβητο από την οικονομική κρίση το μεγάλο κεφάλαιο. Και, ταυτόχρονα, θα φέρει νέα δεινά για τους εργαζόμενους. Με τη δημιουργία ισχυρών και μεγάλων σε μέγεθος και πληθυσμό μηχανισμών του κράτους, θα δημιουργηθούν μεγαλύτερες δυνατότητες στο κεφάλαιο και ευνοϊκότερο πλαίσιο δράσης του. Αυξάνεται η επιχειρησιακή ικανότητα της τοπικής και κυρίως περιφερειακής διοίκησης για συνεργασίες με μονοπωλιακούς ομίλους που θα αναλαμβάνουν δημόσια έργα υποδομής και τομείς όπως η ενέργεια (ΑΠΕ, πράσινη ανάπτυξη) οι μεταφορές, η συλλογή – μεταφορά και μεταφόρτωση απορριμμάτων κ.λπ.». Διασφαλίζεται η αμεσότερη παρέμβαση σε τομείς και κλάδους της οικονομίας, με βάση τις κεντρικές κατευθύνσεις π.χ. αλλαγή χρήσης γης και για αγροτικές καλλιέργειες, ανάπτυξη εναλλακτικού τουρισμού (αγροτουρισμού, ιαματικού ιατρικού, θρησκευτικού συνεδριακού κ.λπ.) και συναφείς προς αυτόν μεταποιητικές μονάδες, αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας κ.λπ.
Ταυτόχρονα, θα υποβαθμιστεί η παροχή υπηρεσιών σε κρίσιμους τομείς, όπως Υγεία, Πρόνοια, Παιδεία, θα προχωρήσει η εμπορευματοποίησή τους και θα αυξηθεί η ανταποδοτικότητα. Δηλαδή, αν έχουν οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα να πληρώσουν, τότε θα μπορούν να έχουν την υγεία τους και να μορφώνονται τα παιδιά τους.